İbn-i Arabi Altın Tavsiyeler(70-79)

Muhyiddin İbn-i Arabi Hz.

70) Vasi, elçi, şahit olmamaya gayret et. Gusül ettiğin yere abdest bozma.

Nezretme. Yapmışsan nezrini yerine getir. Nezri bahiller yapar.

Harp isteme amma, düsmanla karşı karşıya gelince artık sebat et. Sakın firar etme.

Rüzgâra sövme, Rüzgar, nefesi Rahman’dır. Allah’dan hayırlı rüzgarlar iste.

Şerlilerinden Allah’a sığın.

Yeni bir elbise giyince besmele çek. Ve Ya Rab, bu elbise içinde beni hayırlı islere muvaffak buyur diye dua et. İpekli elbise giyme.

Uyuyanlara karsı namaza durma. Kalbinde kötü bir hatıra varken namaza durma.

Allah’tan baskası adına yemin etme. Ateşle kimseye azap etme, Abdestin daralınca, o halde namaz kılma.

71) Mütevazı ol, kasılma. Allah yanında mevki, takva iledir. Yarın mahserde bütün nesebler iptal edilecek yalnız Allah ile olan neseb kalacak, o da takva’dır.

Kim olursa olsun isyan ile emrederse itaat edilmez. Sana söz söyleyene kulak ver, isterse çirkin olsun. Çünkü o kendine kıymet vermistir. Bu suretle onun da gönlünü almış olursun.

Hediyeyi red etme, tahkir de etme. Her seyi güzel yapmaya çalış. Dedikoduyu bırak. Lüzumsuz seyleri de çok sorma. Bil ki her hareket ve sükûn ve her giriş ve çıkışta seriatın hükmü vardır. Bunları öğren.

Mallarını israfına harcama. Güçlük, matlık, nefret gösterme. Daima kolaylık, sevgi göster. Bilmeyenlere öğret. Gizli ve aşikâr yüz kızartıcı seyleri bırak. Allah’tan utan, kötü yolda basına bir musibet gelmeden yaşıyorsan, mağrur olma çok siddetli bir azaba gidiyorsun gözünü aç.

Allah’ın mekrinden hazer et. Rahmetinden ümidini kesme. Aklı gideren seylere, müşkirata hiç yanaşma. Tabii konuş, kendimi beğendirecegim diye sözde san’at gösterme.

72) İstiğfara devam et. Hele seher vakitleri çok istigfar et. Allah’ın bir sınıf melekleri vardır onlar, kürei arzda bulunanlara dua ederler. Bir sınıf daha vardır ki onlar, seherlerde istiğfar eden Mü’minlere dua ederler.

Üç şeyden kork; Allah’tan, nefsinden, Allah’tan korkmayandan. Her işinde niyetin halis olsun. İhtiyarlara hürmet et. Lafız-ı Kur’an olanlara ikram et.

Borçlu olma, borçluluk geceleri rahatı kaçırır, gündüzleri zelil eder. Rabbinin ibadetine dünya ziynetlerinden bir şey karıştırma. Dünya garazları insandan ayrılmayan hastalıklardır.

Ebdalinin reislerinden bir zat, arkadaşları ile yeşillik, sulu bir yerden geçerken suların sırıltısı, çayır ve çimenlerin güzelligi hosuna gitti de arkadaşlarından ayrıldı. O selâleden abdest aldı. Namaz kıldı, nefsinin arzusunu tatmin etti. Amma, bütün arkadaşları başından dağılıverdiler. O da rütbesinden azlolundu. Binaenaleyh nefsin arzularına, İbadette de olsa tabi olma.

Kimsenin ayıplarını araştırma. Nefsinle meşgul ol, onun ıslahına çalıs. Çocuklarına güzel isimler koy, edeb ögret. Karınla hos geçin, onun mertebesinde sohbet et. Kendine uydurmaya çalışma ona medar et.

Çörek otu ölümden baska her derde devadır. Onunla şifalan.

73) Müslüman kardeşlerinden biri ile karşılaşınca selâm ver. Musafaha et. Yalnız kimsenin karşısında eğilme.

Resul-ü Ekrem Efendimize sordular: “Müslüman Müslüman’a mülâki olunca eğilir mi?” “Hayır” buyurdu. “Musafaha ederler mi?” diye sorulunca “evet” buyurdular. Yine bir Hadis-i serifte; söyle varit olmuştur: Her hangi iki Müslüman karsılaşınca selâmlasır ve musafaha ederlerse, Allah onları birbirinden ayırmadan mağfiret eder.

Vasiyetin daima bas ucunda bulunsun. Ölüm belki ansızın gelir.

Kadınlarla çocuklarla çok oturma. Onların mertebesine ine ine çocuklaşır ve ahmaklasırsın.

Kadınlarla sohbette, daha baska tehlikeler de vardır. Kadınların, yabancı erkeklerle nazik nazik konusmaları, onlarla sohbet etmeleri, ziynetlerini göstermeleri, hiç dogru degildir. Bunu, her Müslüman’ın hanımlarına anlatması mühim vazifesidir. Bâzı hanımlar erkeklere hüsnü zan ederek konuşmakta beis görmezler, lâkin erkekler, hanımların hüsnü zannı gibi değildirler. Şeytan da araya girince, fena neticeler husule gelir.

Hanımların yanına hizmetçi diye, genç delikanlılara müsaade edilmemeli, Kadınlar, onlarla daima hicab ardından konuşmalı. . .

Yanından hiç ayrılmayan, daîma iyilik ve kötülüklerini yazan meleklere hep, aleyhine olan şeyleri yazdırma. Bir gün gelip dosyaların sana verilecek. Ve oku denecek.

Allah, sana servet ihsan etmisse, onu Allah’ın razı olacağı yerlere sarf eyle.

Allah’ın ihsanı olan o serveti, Allah’a isyan yollarında harcama. Bâzı gafillerin muvakkat yasayışlarına aldanma, insan, nimeti arttıkça sükrü artırmalı. Şükür etmeyenlerin kalbine gaflet gelir. Kalbi Allah’tan gafil olanların dilleri zikrullaha, kalbleri huzura kavusamaz.

Müslüman kardeşinin namusunu koru. Onu, hiçbir yerde mahcup etme. Bir Müslüman, mü’min kardeşini tahkir eder, küçük düşürür ve mahcup ederse, Allah da o’ büyük günde, yardıma muhtaç bulunduğu günde onu rezil eder.

74) Mideyi çok sisirme ahmaklasırsın. Yasamak için ye. Rabbine kulluk etmek için yasa, yemek için yasama. Semirmek için yeme. İçerisine yemek konulan kapların en şerlisi midedir.

Vücuttan düşmeyecek, vazifeden kalmayacak kadar yemeli. Midenin üçte birine yiyecek, üçte birine içecek koymalı. Üçte birini de nefes almak için boş bulundurmalı.

Günde bir öğün Sıddıkların yemegi, iki ögün mü’minlerin yemegidir. Gün bir ögün üç tâbiri, oburların uydurmasıdır. Islâmiyette böyle bir sey yok. Lokmaları küçük al. İyice çiğne, birini yutmadan diğerini alma. Her lokmada besmele çek. Yutunca Allah’a Hamdet. Su içerken bardağın içine nefes alma. Bardağı ağzından çek de öyle nefes al.

Suyu üç nefeste iç. Bir yere yaslanarak mağrurların yediği gibi yeme, kölelerin yediği gibi ye. Sen Rabbinin sofrasında kulsun, edebe riayet et. Eğer cemaatle bir sofrada yemek yiyorsan. Önünden ye. Çesitli yemekler varsa, canının sevdiğinden doyuncaya kadar ye. Baskasının yedigine bakma. Sofrada Önüne bak. Hırsla yeme. Yemeğin içine sinek kanadını batırmıssa, o sineği alıp atmadan yemege daldır da sonra at. Çünkü, onun bir kanadında zehri, diger kanadında panzehir vardır. Evvelâ zehirli kanadını daldırır. Sinek insanlara zararlı bir mahluktur.

Bizim görmedigimiz seyleri Nübüvvet nuru ile gören Peygamberimiz böyle haber verdiler.

Bir kaba köpek dalarsa yâni bîr kaptan kelp yer veya içerse, hemen onu dök. Ve o kabı yedi defa yıka birisini toprak veya kumla yıka.

Üstüne basına dikkat et necaset bulasmasın. Abdest bozunca da iyice kurulan, elbisene idrar bulasmasın, hem de idrar iyice kesilmeden abdest alma. Eğer, abdest aldıktan sonra bir yaşlık görülürse, abdest bozulur.

Seferden gelirken evine ansızın gelme. Mektup yaz, haber sal, (Telgraf çek, telefon et) geleceğin günü bildir. Birini döveceksen yüzüne vurma. Birini seviyorsan sevgini ona söyle, onun da seni sevmesine vesile olur.

75) Bir imama uyunca ondan evvel tekbir alma. İmamın tekbirinden sonra al. Bütün erkânda imamın pesinde git. Kendin imam olursan cemaatin en zayıfını düsün. Namazı uzatma. Kur’anın mânalarını kendine tatbik et.

Bilmiyorsan Allah kelâmı oldugunu düsün. Imam (SEM î ALLAH-Ü LİMEN HAMİDEH deyince; İnan ki bu sözü kulunun lisanından Allah söyledi. (RABBENA VE LEKEL HAMD ) de. Rükû, sücud tesbihlerine üç defa söyle. Üçten az olmasın, fazla söylersen de olur.

Namaza girerken; vekar ve sükûnetle yürü. Uykun varken namaz kılma. Yatsı namazından evvel uyuma. Yatsı namazından sonra da konusma hemen yat, erken kalkarsın.

76) Müslümanlardan birini çirkin bir iste görürsen kendini degil, amelini gör. Eğer bu kerahatinde sadık isen, onun yaptıgı fenalıgı sen yapma. Eger yaparsan mürâisin.

Oruçlu iken dikkat et günah isleme, Oruç Allah’ındır. Allah, seni oruçlu hâlinde razı olmadığı bir şey işlerken görmesin. Orucunu da iptâl eder.

Eğer malın varsa, menfaati devamlı olan hayırlara sarfet. Dini malumatın varsa, onları başkalarına da yay, istifade etsinler.

Yol üzerinde uyuma. Gece kabirde uyumak icap ederse, yoldan çekil; çünkü, yollarda hasarat eksik olmaz.

Bir yerde oturacak veya yatacaksan; (EUZÜ Bİ KELİMÂT-İLLAHİ-T TAM MA-Tİ KÜLLî MA MÎN SERRİ MÂİ İÛLİ KA) yaratılmışların şerrinden Allah’a sığınırım, de.

77) Üç kişi bir yerde iken, ikisinin gizli konusması veya üçüncünün bilmediği bir lisan ile konusmaları caiz değildir.

Müslümanlar arasında dostluk, muhabbet, ülfet gerek. Her hangi bir Müslüman’ı korkutmak veya onu süpheye düsürmek Islâm kardesligine aykırıdır.

Horoz sesi işitince hemen Allah’ın fadlını iste. Merkep anırdığı zaman da şeytanın serrinden Allah’a sığın. Eşek seytanı görünce anırır, horoz da melegi görünce öter. Gökte bir melek var ki horoz seklindedir. Öttüğü zaman yerdeki horozlar onun sesini işitir ve öterler.

Her halinde İyi niyetli olmaya gayret et. Salih amellere devam et. Hele gafiller, fasık ve facirler içinde bulunursan, onlara gelecek azabdan kurtulabilmek için, o fitnelere dahil olmadığını kalb ve azalarında isbat etmen lâzımdır.

Bir kimse aksırır da { E L H A M D - Ü L İ L L Â H ) demezse, ona hatırlat. Yine demezse (YERHAMEKALLAH) diye ona dua etme.

Bir adamı yüzüne karsı medhedip de onu mahcub etme. Birisi seni yüzüne karsı medhederse, yerden bir avuç toprak al da önüne döküver. “Ben de diger insanlar gibi topraktan yaratıldım ne kadrim var” de.

Şafak batarken çocukları evden dısarı çıkarmayınız. Çünkü o zaman seytanların kaynaştıgı zamandır.

Yemek yerken, baska birisi sana bakmasın, ona da yedir.

Hatip hutbe okurken konusanlar olursa, onlara sus deme. Senin de Cuma’n batıl olur.

İftarını hurma ile yap. Hurma yoksa üç yudum su iç. İftarda acele et.

Kalbini murakabe et. Bir mü’min hakkında kalbine kötü bir sey gelmişse, hemen onu izale et ve hüsnü zan eyle.

78) Sohbetinde bulunduğun veya senin sohbetine gelenlerin rütbe ve menzillerine göre muamelede bulun. Allah’a verdiğin ahd rububiyetini ikrar edip her zaman ve her yerde ahdine vefa göster. Allah’ın âyetlerine bak, verdigi zahiri ve batını azalarını yerinde kullan, onları serde kullanma.

Peygamberlerine uy, Kur’an okuyanı dinle, tazim ile dinle. Kur’an’ın içindekileri düsün. Hadisi seriflerin sahih olanlarını ögren. Ashabı Kiram arasında zuhura gelen hadiselere dalma. Hepsini sev, her hak sahibine hakkını ver.

Gözünü harama baktırma, diğer azalarını da kötü seylerden koru. Alimlere tazim et, serlilere güler yüz göster ki onlar da düzelsinler.

Hayvanlara sefkatle muamele eyle.

Agaçları koru ve ıslah et.

Sofilerin ser’i serife muvafık olanlarına hürmet göster. Evlâdlara ihsan eyle.

Kadınlara iyi muamelede bulun. Namazı huzur ile kıl. Zekâtını vakit geçirmeden ver.

Büyüklerin şer’a muvafık emirlerini dinle ve itaat et. Hülâsa bütün mevcudata nasihatle muamele eyle. . .

79) Bir şeyi iyice bilmeden, görmeden işleme. Allah yanında hükmünü bilmediğin bir şeyi körü körüne yapma. Dünyada ödenmesi lâzım olan hakları öde ki, Allah seni sevsin. Namazda gözünü secde mahalline dik. Safların düzgün ve sık olmasına çalış.

Namazda baska yere bakmadıkça Allah sana nazar eder. Serefli olmayan kazançlardan sakın. Meselâ kelp parası, hacamat ücreti, yüz suyu dökerek, namustan fedakârlık ederek kazanılan paralara tenezzül etme. Bakıcı, büyücülere gitme ve böyle seylere tesebbüs edip de para kazanmaya tenezzül etme. Kazanmaya kudretin varken sadaka alma. Allah’ın verdigine sükret. Az, çok deme. Mü’minlerin iyi huyları oldugu gibi kötü huyları da olur, sen daima iyi huyları gör.

Allah ve Resulünü sevenlere ve onlara yardım edenlere bugzetme, bazı kimseler, o falanı sevmiyordu diye ona bugzeder; bu doğru değildir, buğzettigin, Allah ve Resulünü seviyorsa, onların hatırı için sen de onu sevmeğe mecbursun. Amma, o senin hocanı, seyhini sevmiyorsa, varsın sevmesin. Onun, senin seyhini sevmemesi ona buğzetme-ni icap ettirmez.