Zayıf Karşılığı Olarak Kullanılan Terimler

1)   Mevzu: Çeşitli konularda bilerek ve kasden Hazret-i Peygambere izafe edilmek sûretiyle uydurulan sözlerdir. Mutlaka terk edilmeleri gerekir.

2)   Münker: Metni bilinmeyen hadistir ki bu metni bir râviden başkası rivayet etmemiştir. Bununla beraber bu tek râvi aynı zamanda “ zabt”  sahibi de değildir.

3)   Muallel: Görünüşte salim gibi gözüken hadistir. Kendisinde mevcut olan illet ancak iyi bir araştırmadan sonra ortaya çıkar.

4)   Mevkûf: Sahabeye ait olarak rivayet edilen kavil ve fiillerdir.

5)   Maktu: Tâbiîn veya onlardan sonra gelen kimselerin rivayetleridir.

6)   Müdelles: Bir râvinin kendisiyle hiç karşılaşmadığı halde hem-asrı olan başka bir şeyhten duymuş gibi rivayet etmesi veya karşılaştığı halde ondan duymamasına rağmen işitmiş gibi rivayette bulunmasıdır ki böylesi hadislere müdelles adı verilir.

         Sahabe-i kiram hazaratının, tâbiînin, tebe-i tâbiînin, râvi ve muhaddislerin, ilmiyle amil vârisü’l-enbiya olan arif-i billahların çok önemli gayretleri sayesinde biiznillah Peygamber Efendimizin Sünneti korunmuştur. Bundan dolayıdır ki bizler muazzam bir servetin vârisleri bulunmaktayız. Sadece Arapça olarak tedvin edilen bu eserler binlerce cildi bulmaktadır ki bu küçümsenecek bir rakam değildir. Hadis ilmi başlı başına bir ilim alanı ve ihtisas dalı hâline gelmiştir. Her asırda bu ilim üzerine mutahassıs ehil kimseler bulunmaktadır ve kıyamete kadar da bulunacaktır.

         Bu hakîkat “Peygamberimizin hadislerine çok şeyler karışmıştır” diyen kimselerin ileri sürmüş oldukları delilleri iptal eder. Bu ithamlar da ortadan kaldırılmıştır. Buna rağmen böyle bir fikri ileri sürenler hüsn-i niyet sahibi değildirler. Cenâb-ı Hak şöyle buyurmuştur:

اَلَّذينَ اتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ اَبْنَاءَهُمْ وَاِنَّ فَريقًا مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ () اَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرينَ

“Kendilerine kitap verdiklerimiz onu (o kitaptaki peygamberi), öz oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Buna rağmen onlardan bir grup, bile bile gerçeği gizler. Gerçek olan, Rabbinden gelendir. O halde şüphe edenlerden olma!” (Bakara: 146-147)