İslamda Edep Ve Ahlak

Muhammed Hikmet TUZKAYA (k.s.)

Edeb aklın dışından, huzur ise içinden görünüşüdür. Ehlullah indinde edeb mâfevkini çok görmemek mâdûnunu tahkir etmemektir. Hâlıkından ötürü mahlûkatı sevmek ve hürmet eylemek lazımdır. Herkesi haliyle hoş görüp Hâlik’ının hatırı için mahlûka merhamet edip onları sevmektir. Yaratılışta her mevcudun bir kıymeti vardır, takdir edip kadrini bilmekle mükellefiz. Hüsnü zan etmekle memuruz. Zira Hâlik’a hüsn-ü zandan yüksek bir ibadetle ibâdet olunmamıştır. İnsanın esas kıymeti edebiyle ölçülür.

EDEBİN FAZİLETİ

Muhammed Hikmet TUZKAYA (k.s.)

İslâm dini fazilet ve edeb dinidir. Hidayeti neşreder dalâleti ise izale eder. İslâm dini haiz olduğu nâssa müstenid muazzam kudret ve nüfusuyle insaniyetin mekârim-i ahlâk ile ahlâklan-masını sinelerin ruus ve rezailden asûde ve mâsun kalmasını emir ve talim eder. Nefisleri ahlâk-ı hâmide ile terbiye edip kötülüklerden muhafaza eder.

Allah (c.c.) buyurmuştur:

“Ben cinleri ve insanları, ancak bana ibadet etsinler diye yarattım.” (Zariyat Suresi, Âyet 56)

Muhammed Hikmet TUZKAYA (k.s.)

Cenâb-ı Hak (C.C.) şöyle buyurmuştur:

“Rasûlüm de ki, Eğer Allah’ı (C.C.) seviyorsanız bana uyunuz ki Allah’da (C.C.) sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah son derece bağışlayıcı ve esirgeyicidir.” (Âl-i İmran Sûresi, Âyet 31)

1) Rasulü Ekrem (s.a.v.)’in her kavli ve fiilini başkalarının kavline ve fiiline tercih etmek.

2) Peygamber Efendimizin davet ve emirlerine halisane bir şekilde icabet etmek.

Muhammed Hikmet TUZKAYA (k.s.)

Allah-u Teâla buyuruyor ki:

(Bununla beraber) nefsimi temize çıkarmıyorum. Çünkü nefis aşırı şekilde kötülüğü emreder; Rabbim acıyıp korumuş başka. Şüphesiz Rabbim çok bağışlayan, pek esirgeyendir. (Yûsûf Suresi, Âyet 53)

Nefsi emmare yaratılanın en cahili, en büyük düşman olup yaşı kemâle ermemiş yollarda oynayan tıfıl bir çocuk gibidir. Arzu ve gayreti kendi nefsini helâk etmek içindir. Nefsin en büyük emeli nimetler veren Hz. Allah’a (C.C.) isyan ve kendisine düşman olan şeytana da itaattir.